Acur Nedir? Acurun Faydaları ve Zararları Nelerdir?

Acur Nedir?

Acur, kabakgiller (Cucurbitaceae) familyasından, bilimsel adı Cucumis melo var. flexuosus olan bir bitkinin uzun ve ince meyvesidir. Görünüşü ve tadı salatalığa benzese de botanik olarak salatalığın değil, kavunun bir varyetesidir. Meyvesi açık yeşil ya da beyazımsı yeşil renktedir, çoğu zaman boyuna oluklu veya çizgilidir; genç meyvelerin kabuğu ince tüylerle kaplıdır. Sıcak ve güneşli iklimi seven acur, Türkiye'de özellikle Güneydoğu Anadolu ve Akdeniz bölgelerinde yetiştirilir ve yaz aylarında pazarlarda bulunur.

Acurun Özellikleri ve Hasadı

Acur bitkisi yerde sürünerek gelişen, salatalık ve kavun gibi tek yıllık bir sebze bitkisidir. Meyveleri bırakıldığında oldukça uzayabilir ve kıvrılabilir; ancak sofralık olarak genç ve ince iken toplanır. Bu dönemde kabuğu yumuşak, çekirdekleri küçük ve dokusu gevrektir. Olgunlaştıkça kabuk sararır, çekirdekler sertleşir ve meyve kavuna özgü bir yapıya geçer; bu haliyle salata ve turşu için tercih edilmez. Kabuğu ince olduğundan genç acur çoğunlukla soyulmadan yenir. Bitki bol güneş ve sıcaklık ister; soğuğa dayanıksız olduğu için tohumlar ya da fideler, don tehlikesi geçtikten sonra ilkbahar sonunda toprağa dikilir.

Mutfakta Kullanımı

Acur, Türk mutfağında en çok iki şekilde tüketilir:

• Taze: Halka ya da küp doğranarak çoban salatası gibi yaz salatalarına eklenir, cacıkta salatalık yerine kullanılabilir veya tuzlanarak çiğ yenir.
• Turşu: Acur turşusu, özellikle Güneydoğu ve Akdeniz mutfaklarında sevilen bir kış hazırlığıdır. Turşuluk için küçük, ince ve sert acurlar seçilir; tek başına ya da karışık turşu içinde kurulabilir.

Lezzeti hafif ve serinletici olduğundan nane, dereotu, limon, sarımsak ve zeytinyağı ile iyi uyum sağlar. Doğrandıktan sonra su bırakabileceği için salatalar servis edilmeden kısa süre önce hazırlanmalıdır.

Besin Değeri

Acur yaklaşık yüzde 95 oranında sudan oluşur ve kalorisi düşüktür. Az miktarda lif, potasyum, C vitamini ve K vitamini içerir. Potasyum vücudun sıvı dengesi ve kasların çalışması için gerekli bir mineraldir; ancak acur tek başına herhangi bir besin ihtiyacını karşılayacak yoğunlukta değildir ve sebze ile meyve ağırlıklı dengeli bir beslenmenin hafif bir parçası olarak düşünülmelidir. Turşu halinde tüketildiğinde tuz oranı belirgin biçimde yükselir; tansiyon ya da böbrek sorunu nedeniyle tuz kısıtlaması olanlar acur turşusunu ölçülü tüketmelidir.

Seçme, Saklama ve Dikkat Edilecekler

• Sert, parlak, lekesiz ve ince acurlar seçilmelidir; yumuşamış, buruşmuş ya da sararmış olanlar bayatlamış veya fazla olgunlaşmıştır.
• Yıkanmadan, kâğıt havluya sarılarak buzdolabının sebzelik bölümünde saklanırsa birkaç gün tazeliğini korur. Kesilen acur kısa sürede tüketilmelidir.
• Kabakgillerde nadiren görülen belirgin acılık, kukurbitasin adı verilen bileşiklerden kaynaklanır ve mide-bağırsak rahatsızlığına yol açabilir. Tadına bakıldığında belirgin biçimde acı olan acur yenmemeli, atılmalıdır.
• Kavun ya da salatalığa karşı alerjisi bilinen kişilerde benzer reaksiyonlar görülebilir.

Sık Sorulan Sorular

Diğer meyveleri incelemek için tıklayın.