Lime Nedir?
Marketlerde en çok görülen çeşit, iri ve çekirdeksiz olan Tahiti ya da İran limesidir (Citrus × latifolia). Daha küçük, ince kabuklu, çekirdekli ve daha aromatik olan Meksika limesi ya da Key lime ise Citrus × aurantiifolia adıyla bilinir. Lime türlerinin kökeni Güneydoğu Asya ve çevresidir. Bitki dona çok duyarlıdır ve sıcak, donsuz tropikal ve subtropikal iklimlerde yetişir; Meksika, Hindistan ve Brezilya önemli üreticiler arasındadır.
Lime ile Limon Arasındaki Farklar
- Görünüm: Lime genellikle limondan küçüktür, kabuğu ince ve yeşildir. Tam olgunlaştığında sarımsı bir renge dönebilir ama çoğunlukla yeşilken satılır.
- Tat ve aroma: İkisi de ekşiliğini büyük ölçüde sitrik asitten alır. Lime daha keskin, hafif acımsı ve kendine özgü bir aromaya sahiptir; limonun aroması daha yumuşaktır.
- C vitamini: Lime 100 gramında yaklaşık 29 mg C vitamini içerir; bu değer limondakinden düşüktür.
- Bitki: Limon (Citrus limon) ayrı bir türdür. Tahiti limesinin ise Key lime ile limonun melezi olduğu kabul edilir.
Mutfakta Kullanımı
Lime suyu ve rendelenmiş kabuğu Meksika, Tayland, Vietnam, Hindistan, Karayipler ve Latin Amerika mutfaklarının temel tatlandırıcılarındandır. Guacamole, salsa, Tay salataları ve köri yemeklerinde kullanılır. Mojito, margarita ve caipirinha gibi kokteyllerde, limonata ve soğuk içeceklerde de yer alır. ABD'nin Florida eyaletiyle özdeşleşen Key lime pie adlı tatlı, adını bu meyveden alır. Tay mutfağında kullanılan kaffir lime yaprağı ise farklı bir türe (Citrus hystrix) aittir. Kabuk rendelenirken yalnızca yeşil dış katman alınmalıdır; alttaki beyaz kısım acılık verir.
Lime suyu ceviche gibi çiğ balık yemeklerinde de kullanılır. Ancak asit balığın görünüşünü değiştirse de bakteri ve parazitleri pişirme kadar güvenilir şekilde yok etmez. Bu tür yemekler yalnızca çiğ tüketime uygun, çok taze balıkla hazırlanmalı; hamileler, küçük çocuklar ve bağışıklığı zayıf kişiler tarafından tüketilmemelidir.
Seçme ve Saklama
Boyutuna göre ağır, kabuğu parlak ve pürüzsüz, hafifçe bastırıldığında az esneyen lime meyveleri daha sulu olur. Kahverengi lekeli, buruşmuş ya da taş gibi sert olanlar tercih edilmemelidir. Lime oda sıcaklığında yaklaşık bir hafta dayanır; buzdolabının sebze bölmesinde birkaç hafta tazeliğini korur. Sıkılmış lime suyu kapalı kapta buzdolabında saklanmalı ve birkaç gün içinde kullanılmalıdır.
Besin Değeri ve Dikkat Edilmesi Gerekenler
Lime düşük kalorili bir meyvedir ve iyi bir C vitamini kaynağıdır. C vitamini bağışıklık sisteminin normal işleyişine katkıda bulunur ve bitkisel kaynaklı demirin emilimini artırır. Lime ayrıca flavonoidler ve limonoidler içerir; bu bileşiklerin olası etkileri henüz büyük ölçüde laboratuvar çalışmalarıyla sınırlıdır. Lime bir antibiyotik değildir ve grip ya da soğuk algınlığını tedavi etmez.
- Lime suyu ya da kabuğu cilde bulaştıktan sonra güneşe çıkılırsa, içerdiği furokumarinler nedeniyle ciltte kızarıklık, yanık benzeri lekeler ve kabarcıklar oluşabilir. Lime ile çalıştıktan sonra eller iyice yıkanmalıdır.
- Asitli yapısı nedeniyle sık ve bol tüketimde diş minesini aşındırabilir, mide ekşimesi ve reflü şikâyetlerini artırabilir.
Sık Sorulan Sorular
Diğer meyveleri incelemek için tıklayın.