Mango Nedir?
Antep fıstığı ve kaju da aynı familyada yer alır. Meyve, botanik olarak içinde tek, büyük ve yassı bir çekirdek bulunan sert çekirdekli bir meyvedir. Mango ağacının anavatanı Güney Asya'dır; Hindistan'ın kuzeydoğusu, Bangladeş ve Myanmar çevresinde binlerce yıldır yetiştirilmektedir. Bugün dünya üretiminin en büyük bölümü Hindistan'dan gelir; Endonezya, Çin, Pakistan, Meksika, Brezilya ve Tayland da önemli üreticiler arasındadır.
Nerede ve Nasıl Yetişir?
Mango tropikal ve subtropikal iklim bitkisidir. Yüksek sıcaklıkları sever, ancak dona karşı çok hassastır; özellikle çiçekler ve genç meyveler soğuktan kolayca zarar görür. Çiçeklenme döneminde kuru havayı tercih eder. Mango ağacı büyük boyutlara ulaşabilen, uzun ömürlü ve her dem yeşil bir ağaçtır. Çiçekleri küçük, beyazımsı-sarımsı ya da pembemsi renkte olup dal uçlarında büyük salkımlar halinde açar. Türkiye'de Alanya, Gazipaşa ve Anamur çevresi gibi dondan korunaklı kıyı bölgelerinde sınırlı ölçüde mango yetiştiriciliği yapılmaktadır.
Mango Çeşitleri ve Mevsimi
Dünyada yüzlerce mango çeşidi vardır. Hindistan'ın Alphonso ve Kesar çeşitleri, Meksika'nın Ataulfo çeşidi ile Tommy Atkins, Kent ve Keitt gibi çeşitler uluslararası pazarda yaygındır. Kabuk rengi çeşide göre yeşil, sarı, turuncu ya da kırmızı olabilir; bu yüzden renk, olgunluğu anlamak için güvenilir bir ölçü değildir. Kuzey yarımkürede ana mango mevsimi ilkbahar ve yaz aylarıdır, ancak farklı ülkelerden yapılan ithalat sayesinde mango yıl boyunca bulunabilir.
Seçme, Saklama ve Kesme
Olgun mango hafifçe bastırıldığında az esner ve sap kısmında belirgin, tatlı bir koku yayar. Ham mango oda sıcaklığında birkaç günde olgunlaşır; olgunlaşmadan buzdolabına konursa soğuktan zarar görebilir. Olgunlaşan mango buzdolabında birkaç gün saklanabilir. Kesilmiş mango kapalı kapta buzdolabında tutulmalı ve kısa sürede tüketilmelidir. Kesmek için meyve, ortadaki yassı çekirdeğin iki yanından dikine dilimlenir; çıkan yarımların eti kabuğu delmeden kareler halinde çizilir ve kabuk ters çevrilerek küpler kolayca ayrılır.
Mutfakta Kullanımı
Mango taze olarak, meyve salatalarında, smoothie, dondurma, sorbe ve pudinglerde kullanılır. Hint mutfağında yoğurtla hazırlanan mango lassi, mango chutney ve kurutulmuş ham mangodan yapılan amchur baharatı yaygındır. Tay mutfağında hindistancevizi sütlü yapışkan pirinçle servis edilen mangolu tatlı ünlüdür. Ham yeşil mango ise ekşi tadıyla salata ve turşularda değerlendirilir.
Besin Değeri ve Dikkat Edilmesi Gerekenler
Mango 100 gramında yaklaşık 60 kcal enerji içerir. İyi bir C vitamini kaynağıdır; beta-karoten (A vitamini öncülü), folat ve lif içerir. Doğal şeker oranı nedeniyle diyabeti olanların porsiyon miktarına dikkat etmesi önerilir.
Mangonun kabuğu ve sapından akan öz, zehirli sarmaşıkta bulunan urushiole benzer yapıdaki bileşikler içerir. Bu maddelere duyarlı kişilerde, özellikle meyve kabuğuyla birlikte ısırıldığında ağız çevresinde kaşıntı, kızarıklık ve döküntü görülebilir. Bu nedenle mango soyulduktan sonra yenmeli, duyarlı kişiler soyarken eldiven kullanmalıdır. Nadiren mangoya karşı gıda alerjisi de görülebilir.
Sık Sorulan Sorular
Diğer meyveleri incelemek için tıklayın.