Nektarin Nedir?
Yaygın inanışın aksine şeftali ile eriğin aşılanmasından ya da melezlenmesinden ortaya çıkmamıştır. Şeftaliden farkı, kabuktaki tüylülüğü belirleyen tek bir gendeki doğal değişimdir (mutasyon); bu yüzden zaman zaman şeftali ağaçlarının bir dalında kendiliğinden nektarin oluştuğu görülmüştür. Şeftali gibi nektarinin de kökeni Çin'dir; bugün ılıman iklime sahip pek çok ülkede yetiştirilir.
Nektarin Çeşitleri
Dünyada yüzlerce nektarin kültür çeşidi vardır; bunlar ayrı türler değil, aynı türün farklı çeşitleridir. Çeşitler genellikle şu özelliklere göre ayrılır:
- Et rengi: Sarı etli nektarinler daha yaygındır ve mayhoş bir tat verir; beyaz etli olanlar genellikle daha tatlı ve az asitlidir.
- Çekirdek yapısı: Çekirdeği etten kolayca ayrılanlar ve ete yapışık olanlar olarak iki gruba ayrılır.
- Olgunlaşma zamanı: Erkenci, orta mevsim ve geççi çeşitler sayesinde nektarin yaz boyunca piyasada bulunur.
Yetiştirme ve Mevsim
Nektarin, şeftali gibi kışın belirli bir süre soğuklanmaya ihtiyaç duyar, ancak ilkbahardaki geç donlardan zarar görür. Süzek, iyi havalanan, su tutmayan topraklarda iyi gelişir; ağır killi ve suyu bekleten topraklarda kök sorunları yaşanır. Meyveler bir önceki yılın sürgünlerinde oluştuğu için ağaçların her yıl düzenli budanması gerekir. Türkiye'de nektarin Akdeniz, Ege ve Marmara bölgelerinde yetiştirilir; mevsimi çeşide göre haziran ile eylül arasındadır. Kabuğu şeftaliye göre daha ince ve tüysüz olduğu için nektarin taşıma sırasında daha kolay ezilebilir.
Nasıl Seçilir, Saklanır ve Tüketilir?
Olgun nektarin hoş bir koku verir ve parmakla hafifçe bastırıldığında sap tarafı çok az yumuşar. Kabuktaki kırmızılık olgunluğun tek göstergesi değildir. Sert nektarinler oda sıcaklığında birkaç gün bekletilerek yumuşatılabilir; olgunlaşanlar buzdolabında birkaç gün saklanabilir. Yemeden önce akan su altında iyice yıkanmalıdır.
Nektarin kabuğu soyulmadan çiğ yenir. Meyve salatalarında, yoğurt ve kahvaltılıklarla, ızgarada hafifçe karamelize edilerek ya da tart, komposto ve reçellerde kullanılabilir. Şeftalinin kullanıldığı tariflerin çoğunda nektarin de kullanılabilir. Kabuğu tüysüz olduğu için soyma gerektirmemesi, nektarini dilimlenerek kullanılan tatlılarda ve salatalarda pratik kılar. Kesilen nektarin havayla temas edince kararmaya başlar; birkaç damla limon suyu bu kararmayı yavaşlatır. Dondurmak için çekirdeği çıkarılıp dilimlenen meyveler önce tepside tek tek dondurulur, ardından kapalı kaplara alınır.
Besin Değeri ve Dikkat Edilmesi Gerekenler
100 gram nektarin yaklaşık 44 kcal enerji verir; büyük kısmı su ve karbonhidrattır, protein ve yağ miktarı düşüktür. Nektarin lif, C vitamini ve potasyum içerir; sarı etli çeşitler vücutta A vitaminine dönüşebilen beta-karoten de içerir. C vitamini vücudun kolajen üretiminde görev alır; meyvenin kendisi ise kolajen içermez.
Çekirdeğin içi yenmemelidir. Nektarin, şeftali ve kayısı çekirdeklerinin içi amigdalin adlı bir bileşen içerir; bu madde vücutta siyanüre dönüşebilir ve zehirlenmeye yol açabilir. Şeftaliye alerjisi olan kişiler nektarine de benzer tepkiler gösterebilir.
Sık Sorulan Sorular
Diğer meyveleri incelemek için tıklayın.