Nar

Nar Nedir?

Nar, kınagiller (Lythraceae) familyasından Punica granatum türüne ait küçük ağaç ya da çalının meyvesidir. Kalın, deri gibi bir kabuğun içinde, ince zarlarla bölmelere ayrılmış yüzlerce sulu tane bulunur; yenen kısım, çekirdeği saran bu kırmızı ya da pembe renkli sulu tanelerdir. Narın anavatanı İran'dan Kuzey Hindistan'a uzanan bölge olarak kabul edilir; Anadolu ve Akdeniz havzasında binlerce yıldır yetiştirilir. Sıcak yazları ve ılıman kışları sever, kuraklığa oldukça dayanıklıdır.

Türkiye'de Nar ve Başlıca Çeşitleri

Türkiye önemli nar üreticilerinden biridir. Üretim başta Antalya, Mersin, Adana, Hatay, Muğla, Aydın ve Denizli olmak üzere Akdeniz, Ege ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde yoğunlaşır. Narlar tadına göre tatlı, mayhoş ve ekşi olarak gruplanır.

• Hicaznar: Türkiye'de en yaygın yetiştirilen çeşittir; iri meyveli, koyu kırmızı taneli ve mayhoş tatlıdır.
• Wonderful: ABD kökenli, koyu kırmızı taneli, mayhoş bir çeşittir.
• Yerel çeşitler: Farklı bölgelerde yerel adlarla bilinen, kimi daha tatlı, kimi daha ekşi ya da daha yumuşak çekirdekli narlardır.

Nar Mevsimi, Seçimi ve Saklanması

Nar hasadı çeşide ve bölgeye göre genellikle eylül ile kasım arasında yapılır; en bol bulunduğu dönem sonbahardır. İyi bir nar, elinize aldığınızda boyutuna göre ağır gelir; kabuğu çatlaksız, yumuşamamış ve küfsüz olmalıdır. Kabuk rengi çeşide göre değiştiği için her zaman tane rengini göstermez.

Bütün nar serin ve havadar bir yerde birkaç hafta, buzdolabında daha uzun süre dayanır. Ayıklanmış taneler kapalı bir kapta buzdolabında saklanıp birkaç gün içinde tüketilmeli ya da dondurulmalıdır. Narı ayıklarken tepesi kesilip kabuk, bölmeler boyunca çizilir; meyve su dolu bir kabın içinde açılırsa taneler dibe çöker, zarlar suyun üstünde kalır ve nar suyu etrafa sıçramaz.

Mutfakta Nar ve Nar Ekşisi

Nar taneleri çiğ olarak yenir; salatalara, güllaç ve aşure gibi tatlıların üzerine serpilir. Taneler sıkılarak nar suyu yapılır. Türk mutfağında narın en önemli ürünlerinden biri nar ekşisidir: Nar suyunun uzun süre kaynatılarak koyulaştırılmasıyla elde edilen ekşi, koyu bir sostur. Kısır, gavurdağı salatası, çoban salatası, muhammara ve çeşitli mezelerde kullanılır. Piyasada “nar ekşili sos” adıyla satılan bazı ürünler şeker, glikoz şurubu veya asit eklenerek hazırlanır; içindekiler listesine bakılarak yalnızca nardan yapılmış ürün seçilebilir.

Narın Besin Değeri

100 gram nar tanesi yaklaşık 83 kcal enerji, 19 gram karbonhidrat (bunun yaklaşık 14 gramı doğal şeker) ve 4 gram lif içerir. Yani nar şekersiz bir meyve değildir; kalorisi meyveler arasında orta düzeydedir. Nar K vitamini ve folat içerir, C vitamini ve potasyum açısından da katkı sağlar. Ayrıca özellikle kabuğunda ve suyunda yoğun bulunan punikalagin gibi polifenoller içerir. Bu bileşenler antioksidan özellikleri nedeniyle araştırılmaktadır; ancak narın hastalıkları önlediği ya da tedavi ettiği kanıtlanmış değildir.

Nar suyu bazı ilaçlarla etkileşebileceği için kan sulandırıcı ya da düzenli başka ilaç kullananların bol miktarda nar suyu içmeden önce doktora danışması önerilir. Halk arasında kurutulmuş nar kabuğu çay gibi demlenerek içilir; bu bir gelenektir ve tedavi yerine kullanılmamalıdır.

Sık Sorulan Sorular

Diğer meyveleri incelemek için tıklayın.