Borazan Mantarı Nedir?
Kurutulduğunda aroması yoğunlaşan bu mantar, Avrupa mutfağında değerli sayılan türler arasındadır.
Bilimsel adındaki "cornucopioides" ifadesi, mantarın Yunan mitolojisindeki bolluk boynuzuna (cornucopia) benzeyen biçiminden gelir. Fransızcada koyu rengi yüzünden "ölüm trompeti" (trompette de la mort) denir; bu ad mantarın zehirli olduğu anlamına gelmez.
Borazan Mantarı Nasıl Tanınır?
- Biçim: Ortası sapın dibine kadar boş, huni ya da boru şeklindedir; kenarı dışa kıvrık ve dalgalıdır. Boyu çoğunlukla 5-12 cm arasındadır.
- Renk: İç yüzeyi koyu gri ile siyah arasında, dış yüzeyi daha açık, kül grisidir.
- Alt yüzey: Lamelleri yoktur; dış yüzeyi düz ya da hafif kırışıktır.
- Doku: Eti ince ve kırılgandır.
Borazan Mantarı Nerede ve Ne Zaman Yetişir?
Borazan mantarı yaprak döken ormanlarda, özellikle kayın ve meşe ağaçlarının altında, nemli ve yosunlu toprakta, çoğunlukla gruplar hâlinde çıkar. Yaz sonundan sonbahar sonuna kadar, yağışlardan sonra görülür. Koyu rengi yüzünden yaprak döküntüsü arasında zor fark edilir.
Avrupa, Asya ve Kuzey Amerika'da yaygındır. Türkiye'de de Kastamonu gibi Karadeniz ormanlarında toplanıp tüketildiği bilinir.
Borazan Mantarı Yenir mi, Zehirli mi?
Borazan mantarı yenen ve lezzetiyle aranan bir türdür; zehirli değildir. Lamelsiz, içi boş huni yapısı onu pek çok mantardan ayırır. Yine de yabani mantarda kural değişmez: türünden kesin olarak emin olunmayan mantar yenmemeli, toplanan mantar tanıyan birine gösterilmeli ve iyice pişirilerek tüketilmelidir.
Mantar yedikten sonra bulantı, kusma, ishal ya da karın ağrısı başlarsa vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurun. Ulusal Zehir Danışma Merkezi'ne 114'ten ulaşabilirsiniz.
Borazan Mantarı Nasıl Pişirilir ve Saklanır?
İnce etli olduğu için kısa sürede pişer. Tereyağında sotelenebilir; risotto, makarna sosları, omlet ve et yemeklerine eşlik eden soslarda kullanılır. Huni biçiminin içine toprak ve yaprak kırıntısı dolabildiğinden mantarlar boyuna ikiye ayrılıp iyice temizlenmelidir.
Kurutmaya çok uygundur. Kurutulmuş borazan, toz hâline getirilerek çorba ve soslara eklenebilir. Taze mantar buzdolabında, kese kâğıdı içinde birkaç gün saklanabilir.
Besin Değeri
Taze mantarların çoğu gibi borazan mantarının da büyük kısmı sudur; kalorisi ve yağı düşüktür, bir miktar lif ve protein içerir. Kurutulduğunda su kaybettiği için gram başına düşen besin öğesi oranı yükselir. Dengeli beslenmede bir sebze gibi yer alabilir; tek başına bir hastalığa iyi geldiğini gösteren güçlü bir kanıt yoktur.
Sık Sorulan Sorular
Diğer mantar çeşitlerini incelemek için tıklayın.