Cincile Mantarı Nedir?
Genç örneklerde şapka, lameller ve sap leylak ile menekşe arası renktedir; mantar yaşlandıkça şapka kahverengi ve griye döner.
Şapkası 4-15 cm genişliğinde, etli ve pürüzsüzdür. Sapı 5-10 cm boyunda, dibe doğru hafifçe şişkindir. Kendine özgü, bazılarına göre meyvemsi bir kokusu vardır.
Cincile Mantarı Nerede ve Ne Zaman Yetişir?
Cincile çürükçül bir mantardır: ağaç köklerine bağlı yaşamaz, topraktaki çürüyen yaprak, iğne yaprak ve kompost gibi organik maddelerle beslenir. Yaprak döken ve iğne yapraklı ormanlarda, ağaçlık alanlarda, bahçelerde ve kompost yığınlarında görülür.
Mevsimi sonbahardır; geç sonbaharda, ilk soğuklardan sonra da çıkabilir. Kuzey yarımkürede yaygındır ve Türkiye'de de doğada bulunur. Rengi yüzünden yaprak döküntüsü arasında zor fark edilebilir.
Cincile Mantarı Yenir mi, Zehirli mi?
Mor cincile yenebilen bir mantardır, ancak çiğ ya da az pişmiş hâlde mide ve bağırsak rahatsızlığı yapabildiği için mutlaka iyice pişirilmelidir. Bazı kişilerde iyi pişmiş olsa bile hazımsızlık görülebilir; ilk kez yiyenlerin az miktarla başlaması önerilir.
Asıl tehlike karıştırılmasıdır. Ormanda mor renkli başka mantarlar da çıkar ve zehirli ağ örtülü mantarların (Cortinarius türleri) bazıları mor cincileye benzer. Bu türlerin genç örneklerinde şapka ile sap arasında örümcek ağına benzeyen bir örtü bulunur ve spor izleri pas kahverengisidir; mor cincilenin spor izi ise soluk pembemsi-kremdir. Çok benzeyen sahte mor cincile de daha küçük ve ince yapılıdır. Bu ayrımlar uzman bilgisi gerektirir; türünden emin olunmayan mantar yenmemelidir.
Mantar yedikten sonra bulantı, kusma, ishal ya da karın ağrısı başlarsa vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurun. Ulusal Zehir Danışma Merkezi'ne 114'ten ulaşabilirsiniz.
Cincile Mantarı Nasıl Pişirilir ve Saklanır?
Etli dokusu sayesinde tereyağında sotelemeye, omlete, kremalı ya da tereyağlı soslara, et yemeklerine ve çorbalara uygundur. Pişirmeden önce toprağı fırçayla ya da nemli bir bezle silinerek temizlenir. Taze mantar buzdolabında, kese kâğıdı içinde birkaç gün saklanabilir.
Besin Değeri
Taze mantarların çoğu gibi cincilenin de büyük kısmı sudur; kalorisi ve yağı düşüktür, lif, bir miktar protein ve B grubu vitaminleri içerir. Faydaları hakkındaki abartılı bilgilere temkinli yaklaşmak gerekir: cincile, dengeli bir beslenmenin parçası olarak tüketilebilecek bir sebze gibi düşünülmelidir.
Sık Sorulan Sorular
Diğer mantar çeşitlerini incelemek için tıklayın.