Frenk Üzümü

Frenk Üzümü Nedir?

Frenk üzümü, frenk üzümügiller (Grossulariaceae) ailesinin Ribes cinsine ait çalıların salkım halinde dizilen küçük, parlak ve mayhoş meyveleridir. Adında üzüm geçse de asma üzümüyle akraba değildir. En çok bilinen türleri kırmızı frenk üzümü (Ribes rubrum) ve siyah frenk üzümüdür (Ribes nigrum); beyaz frenk üzümü ise kırmızı türün renk maddesi taşımayan bir formudur. Bektaşi üzümü (Ribes uva-crispa) de aynı cinstendir. Ribes cinsinde yaklaşık 150 tür bulunur ve bunlar çoğunlukla Kuzey Yarımküre'nin serin bölgelerinde yayılış gösterir.

Bitkisi ve Yetiştiği Yerler

Frenk üzümü ağaç değil, genellikle 1–2 metre boylanan ve kışın yaprağını döken bir çalıdır. Fidan dikildikten sonra genellikle 2–3 yıl içinde verime girer. Serin iklimi sever; meyveler yaz başı ve ortasında, yaklaşık haziran-temmuz aylarında olgunlaşır.

Dünyada başlıca üreticiler Rusya, Polonya, Ukrayna ve Almanya gibi Doğu ve Orta Avrupa ülkeleridir. Türkiye'de kültür üretimi sınırlıdır; daha çok bahçelerde ve küçük ölçekte yetiştirilir. Bazı yabani Ribes türleri ise kuzey ve doğu bölgelerin yüksek kesimlerinde doğal olarak bulunur.

Frenk Üzümü ile Kuş Üzümü Karıştırılmamalı

İngilizcede ikisi için de currant kelimesi kullanıldığından frenk üzümü, iç pilavda ve zeytinyağlı dolmalarda kullanılan kuş üzümüyle sık sık karıştırılır. Kuş üzümü, küçük taneli bir asma üzümü çeşidinin kurutulmuş halidir. Frenk üzümü ise tamamen farklı bir bitkinin meyvesidir ve genellikle taze ya da reçel, şurup gibi işlenmiş ürünler halinde kullanılır.

Mutfakta Kullanımı ve Saklama

Kırmızı frenk üzümü ekşi ve canlı tadıyla taze olarak, tatlıların ve pastaların süslemesinde ve meyve salatalarında kullanılır. Pektin bakımından zengin olduğu için jöle ve reçel yapımına çok uygundur; Avrupa mutfağında kırmızı frenk üzümü jölesi av etleri ve kuzu ile servis edilir. Siyah frenk üzümü daha yoğun ve aromatiktir; reçel, şurup, meyve suyu ve Fransız cassis likörünün yapımında kullanılır.

Meyveler salkımlarıyla birlikte, yıkanmadan buzdolabında saklanmalı ve birkaç gün içinde tüketilmelidir. Yemeden hemen önce yıkanır, taneler çatalla salkımdan sıyrılarak ayrılır. Dondurmaya da çok uygundur; taneler tepside tek tek dondurulup poşetlenebilir.

Besin Değeri

Frenk üzümü iyi bir C vitamini kaynağıdır. Özellikle siyah frenk üzümü C vitamini bakımından en zengin meyveler arasında yer alır; 100 gramında yaklaşık 180 mg C vitamini bulunur. Kırmızı frenk üzümünün 100 gramında ise yaklaşık 40 mg bulunur. Lif, potasyum ve manganez de içerir; siyah frenk üzümü koyu rengini antosiyaninlerden alır. Enerji değeri düşüktür: 100 gramında yaklaşık 55–65 kcal bulunur. Bu besin öğeleriyle dengeli beslenmeye katkı sağlar; ancak herhangi bir hastalığın tedavisinde kullanılmaz.

Sık Sorulan Sorular

Diğer meyveleri incelemek için tıklayın.