Hünnap
📖 İçindekiler
Hünnap Nedir?
Hünnap, cehrigiller (Rhamnaceae) familyasından Ziziphus jujuba türünün meyvesidir. Anavatanı Çin'dir ve burada binlerce yıldır yetiştirilmektedir; buradan Orta Asya, Orta Doğu ve Akdeniz havzasına yayılmıştır. Dikenli dallara sahip, yaprağını döken küçük ya da orta boylu bir ağaçtır. Kurutulmuş meyvesi buruşuk görünümüyle hurmayı andırdığından İngilizcede red date (kırmızı hurma) olarak da bilinir. Türkiye'de özellikle Ege, Akdeniz ve Marmara bölgelerinde bahçelerde ve küçük ölçekli olarak yetiştirilir.
Görünüşü, Tadı ve Mevsimi
Ağaç ilkbahar sonu ve yaz başında küçük, sarımsı yeşil, hoş kokulu çiçekler açar. Meyve, iri zeytin ile küçük erik arasında büyüklükte, içinde tek ve sert bir çekirdek bulunan etli bir meyvedir. Hamken yeşil olan kabuk olgunlaştıkça kırmızımsı kahverengiye döner. Taze hünnap gevrek, sulu, tatlı ve hafif mayhoş bir tada sahiptir; dokusu ve tadı elmayı hatırlatır. Ağaçta ya da kurutularak bekletildiğinde kabuğu buruşur, eti süngerimsi ve daha tatlı olur. Hünnap ilkbaharda değil, eylül–ekim aylarında olgunlaşır ve bu aylarda hasat edilir.
Nasıl Tüketilir ve Saklanır?
- Taze olarak meyve gibi yenir.
- Kurutularak çerez olarak tüketilir.
- Reçeli, marmelatı ve kompostosu yapılır; kurusu tatlılara ve hamur işlerine katılabilir.
- Çin ve Kore mutfaklarında kurusu çorbalara, pilavlara, tatlılara ve bitki çaylarına eklenir.
Taze hünnap oda sıcaklığında birkaç gün dayanır; buzdolabında, delikli bir poşet içinde bir haftaya kadar saklanabilir. Kurusu hava almayan bir kapta, serin ve kuru bir yerde tutulmalı, sıcak aylarda buzdolabına alınmalıdır. Küflenmiş ya da ekşimiş meyveler atılmalıdır. Hünnap ağacı kuraklığa ve sıcağa dayanıklıdır; evde yetiştirmek isteyenler için fidanla dikim, tohumdan yetiştirmeye göre daha hızlı ve güvenilir sonuç verir.
Besin Değeri
Taze hünnap iyi bir C vitamini kaynağıdır; 100 gramında yaklaşık 70 mg C vitamini ve 80 kcal enerji bulunur. Ayrıca lif, potasyum ve polifenoller içerir. Kurutulduğunda su kaybettiği için şeker ve enerji yoğunlaşır, C vitamini ise önemli ölçüde azalır; kuru hünnabın 100 gramı yaklaşık 290 kcal enerji sağlar. Bu nedenle diyabeti olanlar özellikle kurusunu porsiyon kontrolüyle tüketmelidir. Hünnabın hastalıkları önlediği, kilo verdirdiği ya da kan şekerini düzenlediği yönündeki iddialar bilimsel olarak kanıtlanmış değildir.
Geleneksel Kullanımı ve Dikkat Edilmesi Gerekenler
Hünnap Çin geleneksel tıbbında yüzyıllardır yer alır; halk arasında kurusu ya da çekirdeği rahatlamak ve uykuya yardımcı olmak için kullanılır. Bu kullanımları doğrulayan insan çalışmaları sınırlıdır ve hünnap herhangi bir hastalığın tedavisinin yerine geçmez. Meyve olarak normal miktarlarda yenmesi güvenli kabul edilir.
- Hünnabı çay ya da takviye olarak düzenli kullanmayı düşünen hamileler ve emzirenler önce doktorlarına danışmalıdır.
- Sakinleştirici, uyku ilacı veya diyabet ilacı gibi düzenli ilaç kullananlar ile karaciğer ya da böbrek hastalığı olanlar da aynı şekilde doktor görüşü almalıdır.
- Çok miktarda yenmesi lifli yapısı nedeniyle şişkinlik ve ishal yapabilir.
Sık Sorulan Sorular
Diğer meyveleri incelemek için tıklayın.
