Goji

Goji Nedir?

Goji, patlıcangiller (Solanaceae) familyasından Lycium barbarum ve yakın akrabası Lycium chinense türlerinin küçük, oval, parlak turuncu-kırmızı meyvesidir. Çilekgillerle bir ilgisi yoktur; domates, biber ve patlıcanla aynı familyadandır. Dikenli, sarkık dallı çalımsı bitki Çin kökenlidir ve Çin'de, özellikle Ningxia bölgesinde yüzyıllardır yetiştirilir. Dünyada çoğunlukla kurutulmuş olarak ve İngilizce adıyla goji berry olarak bilinir. Türkiye'de zaman zaman kurt üzümü adıyla da anılır; ancak bu ad yöreden yöreye başka bitkiler için de kullanıldığından karışıklığa yol açabilir.

Görünüşü, Tadı ve Mevsimi

Meyve 1–2 cm boyunda, ince kabuklu ve içinde çok sayıda küçük tohum bulunan sulu bir meyvedir. Tazesi hafif ekşi-tatlı, biraz domatesi andıran bir tada sahiptir; kurutulunca tadı yoğunlaşır ve kuru üzüm ile kızılcık arasında, tatlımsı ve hafif otsu bir hal alır. Bitki yaz başında açık mor çiçekler açar; meyveler yaz ortasından sonbahara kadar kademeli olarak olgunlaşır. Taze goji çabuk ezilip bozulduğu için piyasada daha çok kurusu bulunur. Türkiye'de de son yıllarda farklı bölgelerde küçük ölçekli üretim yapılmaktadır.

Nasıl Tüketilir ve Saklanır?

• Kurusu çerez olarak yenir; yoğurt, yulaf lapası, granola ve salatalara eklenir.
• Kek, kurabiye ve ekmek hamurlarına kuru üzüm gibi katılabilir; sert geldiyse önce birkaç dakika ılık suda bekletilir.
• Çin mutfağında çorbalara, et sularına ve bitki çaylarına eklenir.
• Kurusu hava almayan bir kapta, serin, kuru ve karanlık bir yerde saklanır; sıcak aylarda buzdolabında tutmak nemlenmeyi ve böceklenmeyi önler.
• Taze meyve yıkanmadan buzdolabında saklanmalı ve birkaç gün içinde tüketilmelidir.

Satın alırken etikette ilave şeker ya da kükürt dioksit (sülfit) bulunup bulunmadığına bakılabilir; sülfite duyarlı kişiler ve bazı astım hastaları sülfitli ürünlerden kaçınmalıdır.

Besin Değeri

Kurutulmuş goji, kuru meyvelerin çoğu gibi enerji ve doğal şeker bakımından yoğundur; 100 gramında yaklaşık 350 kcal bulunur. İyi bir lif kaynağıdır ve kuru meyveler arasında protein oranı yüksek sayılır. Göz sağlığıyla ilişkilendirilen bir karotenoid olan zeaksantin bakımından dikkat çekicidir; ayrıca A vitamini öncüsü karotenoidler, demir ve polifenoller içerir. Kurusundaki C vitamini miktarı ürüne göre değişir ve portakaldakine yakın ya da daha düşüktür. “Süper gıda” olarak pazarlanmasına karşın goji'nin kanser, depresyon, kilo verme veya kolesterol üzerinde kanıtlanmış bir tedavi edici etkisi yoktur; dengeli bir beslenmenin parçası olarak tüketilmesi uygundur.

Dikkat Edilmesi Gerekenler

• Goji, kan sulandırıcı varfarin ile etkileşebilir; bu ilacı kullananlarda kanama riskinin arttığı vakalar bildirilmiştir. Varfarin kullananlar goji tüketmeden önce doktorlarına danışmalıdır.
• Diyabet ya da tansiyon ilacı kullananlar, hamile ve emziren kadınlar, böbrek ya da karaciğer hastalığı olanlar goji'yi düzenli olarak, çay veya takviye biçiminde kullanmadan önce doktora danışmalıdır.
• Patlıcangiller familyasındaki bitkilere alerjisi olanlarda alerjik reaksiyon görülebilir.
• Lifli ve şekerli olduğu için fazla miktarda yenince sindirim rahatsızlığı yapabilir; bir avuç kadar ölçülü miktarlar tercih edilmelidir.

Sık Sorulan Sorular

Diğer meyveleri incelemek için tıklayın.