İncir nedir?

İncir Nedir?

Botanik açıdan yediğimiz kısım tek bir meyve değil, içi çok sayıda küçük çiçekle dolu etli bir yapıdır; incirin içindeki çıtır taneler bu çiçeklerden oluşan küçük meyvelerdir. Türkiye dünyanın en büyük incir üreticisidir ve kuru incir ihracatında da başı çeker; üretimin büyük bölümü Aydın başta olmak üzere Ege Bölgesi'nde yapılır.

İncir Çeşitleri ve Yetiştiği Yerler

İncir sıcak ve kurak yazları seven bir ağaçtır; Ege, Akdeniz, Marmara ve Güneydoğu Anadolu'da yetişir. Büyük ve Küçük Menderes havzaları kurutmalık incirin merkezidir; “Aydın inciri” coğrafi işaretle tescillidir. Başlıca çeşitler şunlardır:

• Sarılop: Ege'nin en önemli kurutmalık çeşididir; açık sarı-yeşil kabuklu ve bal renkli etlidir.
• Bursa siyahı: Mor-siyah kabuklu, iri ve tatlı bir sofralık çeşittir; daha çok taze olarak ihraç edilir.
• Yerel çeşitler: Bardacık ve göklop gibi yörelere özgü pek çok çeşit vardır.

Sarılop gibi çeşitlerde meyvenin tutması için ilek denen erkek incir meyveleri ağaçlara asılır; bunların içindeki küçük incir arıları çiçek tozunu taşır. Bu uygulamaya ilekleme denir.

Mevsimi, Seçimi ve Saklanması

Taze incir mevsimi çeşide göre temmuz sonundan ekime kadar sürer; en yoğun dönem ağustos ve eylüldür. İyi olgunlaşmış incir bastırıldığında hafifçe yumuşar, sapı sağlamdır ve ekşi koku vermez. Taze incir çok çabuk bozulur; tek kat halinde buzdolabında saklanıp 2–3 gün içinde yenmelidir.

Kuru incir hava almayan bir kapta, serin ve kuru bir yerde saklanmalıdır; sıcak aylarda buzdolabında tutmak böceklenmeyi önler. Küflü, ekşimiş ya da bozulmuş kuru incirler yenmemelidir; küflenmiş kuru meyvelerde sağlığa zararlı küf toksinleri (aflatoksin) bulunabilir.

Mutfakta Kullanımı

Taze incir meyve olarak, peynir ve cevizle birlikte ya da salatalarda yenir. Hamken toplanan yeşil incirden reçel yapılır. Kuru incir çerez olarak tüketilir, cevizle doldurulup şerbetli tatlıya dönüştürülür, kek ve ekmeklere katılır. Ege'ye özgü incir uyuşturması, kuru incirin ılık sütle buluşturulmasıyla yapılan bir tatlıdır: İncirdeki fisin adlı enzim sütü pıhtılaştırarak muhallebi kıvamı verir.

Besin Değeri ve Dikkat Edilmesi Gerekenler

Taze incirin 100 gramında yaklaşık 74 kcal bulunur; kuru incirde bu değer yaklaşık 250 kcal'ye çıkar. İncir iyi bir lif kaynağıdır ve potasyum içerir; kurusu ayrıca kalsiyum, magnezyum ve demir sağlar. C vitamini bakımından ise zengin değildir. Lifi bağırsak hareketlerini destekler ve halk arasında kabızlık için sıkça tercih edilir. Araştırmalar lif ve potasyumdan zengin beslenmeyi kalp-damar sağlığıyla ilişkilendirmektedir; ancak incirin tek başına bir hastalığı önlediği söylenemez.

• İncir, özellikle kurusu, şeker bakımından yoğundur ve kan şekerini yükseltir; diyabeti olanlar porsiyon kontrolüne dikkat etmelidir.
• İncir ağacının sütü (beyaz özsuyu) cildi tahriş edebilir ve güneşle birlikte deride yanığa benzer lekeler bırakabilir; toplarken eldiven kullanmak iyi olur.
• Lateks alerjisi ya da benjamin (Ficus benjamina) alerjisi olanlarda incire karşı çapraz alerji görülebilir.
• Çok miktarda yenmesi gaz ve ishal yapabilir.

Sık Sorulan Sorular

Diğer meyveleri incelemek için tıklayın.