İrritabl Bağırsak Sendromu (IBS), halk arasında huzursuz bağırsak sendromu olarak da bilinen, sindirim sistemi işlev bozukluğuna bağlı gelişen kronik bir rahatsızlıktır.
Bu durum, bağırsaklarda yapısal bir hasar olmamasına rağmen tekrarlayan karın ağrısı, şişkinlik, ishal veya kabızlık gibi şikâyetlere yol açar.
IBS Belirtileri Nelerdir?
Huzursuz bağırsak sendromu belirtileri kişiden kişiye farklılık gösterebilir. En yaygın görülen semptomlar şunlardır:
-
Karın ağrısı, kramp veya şişkinlik
-
Aşırı gaz oluşumu
-
İshal veya kabızlık (bazen her ikisi dönüşümlü)
-
Dışkıda mukus
-
Belirtilerin ataklar halinde ortaya çıkması ve zaman zaman kaybolması
IBS Tanısı Nasıl Konulur?
IBS tanısı, genellikle diğer sindirim sistemi hastalıklarının dışlanmasıyla konur. Tanıda şu adımlar izlenir:
-
Tıbbi geçmiş ve semptom değerlendirmesi
-
Karın ağrısı, şişkinlik, ishal ve kabızlık gibi şikâyetlerin en az 3 aydır sürmesi gerekir.
-
-
Roma IV kriterleri
-
Karın ağrısının dışkılama ile ilişkili olması
-
Dışkılama sıklığında veya şeklinde değişiklik bulunması
-
-
Fizik muayene
-
Karın bölgesinin elle ve stetoskopla muayenesi
-
-
Laboratuvar testleri
-
Kansızlık, enfeksiyon veya iltihap varlığını araştırmak
-
Gerekirse dışkı testleri yapmak
-
-
Görüntüleme ve endoskopi (gerektiğinde)
-
Karın ultrasonu, kolonoskopi gibi yöntemlerle diğer olasılıkları dışlamak
-
IBS’yi Tetikleyen Faktörler
-
Bazı gıdalar: Buğday, narenciye, fasulye, lahana, gazlı içecekler, süt ve süt ürünleri
-
Stres: Belirtilerin şiddetini artırabilir
-
Hormonlar: Kadınlarda daha sık görülür ve adet dönemlerinde şikâyetler artabilir
Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?
Aşağıdaki belirtilerden biri varsa vakit kaybetmeden doktora gidilmelidir:
-
Nedensiz kilo kaybı
-
Gece uykudan uyandıran ishal
-
Rektal kanama
-
Demir eksikliği anemisi
-
Açıklanamayan kusma
-
Yutma güçlüğü
-
Gaz veya dışkılama ile geçmeyen şiddetli karın ağrısı
Huzursuz Bağırsak Sendromunda Beslenme Önerileri
IBS tedavisinde beslenme düzeni oldukça önemlidir. Bazı gıdalar semptomları tetiklerken, bazıları rahatlatıcı etki gösterebilir.
1. Düşük FODMAP Diyeti
FODMAP (Fermente Edilebilir Oligosakkaritler, Disakkaritler, Monosakkaritler ve Polioller) içeren gıdalar, bağırsaklarda gaz ve şişkinliğe yol açabilir.
-
Kaçınılması gerekenler: Süt ürünleri, soğan, sarımsak, baklagiller, buğday, elma, armut
-
Tüketilebilecekler: Laktozsuz süt, kabak, patlıcan, portakal, muz, kinoa
2. Lif Tüketimi
-
Çözünür lifler: Yulaf, chia tohumu, muz – sindirimi kolaylaştırır
-
Çözünmez lifler: Kepekli tahıllar, tam buğday ekmeği – bazı kişilerde semptomları artırabilir
3. Probiyotik ve Prebiyotikler
-
Probiyotikler: Yoğurt, kefir – bağırsak florasını iyileştirir
-
Prebiyotikler: Muz, enginar – probiyotiklerin gelişimini destekler
4. Yeme Alışkanlıkları
-
Küçük ve sık öğünler tüketin
-
Yavaş yiyin ve iyi çiğneyin
5. Gaz Yapıcı Gıdalardan Kaçınma
-
Baklagiller, gazlı içecekler, brokoli, lahana gibi gıdaları sınırlayın
6. Laktoz ve Glüten Hassasiyeti
-
Hassasiyet varsa bu gıdaları diyetten çıkarın
IBS’te Stres Yönetimi ve Sıvı Tüketimi
-
Günlük yeterli su tüketin
-
Yoga, meditasyon, nefes egzersizleri gibi stres yönetimi tekniklerini deneyin
Sonuç olarak İrritabl Bağırsak Sendromu yaşam kalitesini olumsuz etkileyebilen ancak doğru beslenme ve yaşam tarzı değişiklikleri ile kontrol altına alınabilen bir rahatsızlıktır.
Unutmayın, sağlıklı bir yaşam güçlü bağırsaklardan başlar!
