Hardal Nedir, Ne İçin Kullanılır?
Sarı çiçekli otsu bir bitki türü olan hardal, Brassicaceae familyasına ait olup tohumları baharat şeklinde kullanılmaktadır. 10 kadar farklı türe sahip olmasına rağmen var olan üç ana türü genellikle baharat olarak bilinir ve sıklıkla da kullanılır. Bunlar ise beyaz (sarı), kahverengi ve siyah hardaldır. Kahverengi hardal aynı zamanda Hint hardalı olarak da isimlendirilir. Siyah ve beyaz hardal bitkilerine ait olan tohumlar ya da tohumların öğütülmüş şekli baharat olarak kullanılır.Hardalın Faydaları Nelerdir?
Ülkemizde son dönemlerde kullanılmaya başlanılan hardalın faydaları ise şunlardır;- İçerisinde magnezyum, kalsiyum ve potasyum yer alır.
- Halk arasında hardal lapası romatizma ve kas ağrılarında dışarıdan uygulanır; tüketilmesinin bu konuda etkisi kanıtlanmamıştır.
Hardal Nasıl Tüketilmelidir?
İnsanların bir kısmı hardalın yalnızca sos olarak tüketilebileceği düşüncesine sahip olabiliyorlar. Sos olarak kullanılmak istendiği zaman istenilen rengin ortaya çıkartılabilmesi adına zerdeçal da eklenebilir. Hardal tohumları ise et ve deniz ürünlerinin pişirilmesi sırasında kullanabildikleri gibi aynı zamanda lahana turşusu ve yağlı salamuraların lezzetlendirilmesi adına da tercih edilir. Hindistan gibi ülkelerde ise hardal tohumları tereyağında kızartılarak patlatılır ve çeşnilerde ya da garnitürlerde kullanılabilir. Toz hardal ise fırında yapılan yemeklerde ve içeceklerde kullanılabilir.
Hardal Çeşitleri
- Sarı (Amerikan) hardal: Beyaz-sarı hardal tohumu, sirke ve zerdeçalla yapılır. Parlak sarı renkli ve en yumuşak içimli hardaldır; sosisli ve hamburgerde kullanılır.
- Dijon hardalı: Kahverengi ya da siyah tohumla yapılan, krem kıvamlı ve keskin bir Fransız hardalıdır. Salata sosları ve et marinasyonları için uygundur.
- Tane hardal: Tohumların bütün ya da iri çekilmiş halde bırakıldığı hardaldır; ağızda tane tane hissedilir.
- Ballı hardal: Hardalın bal ile karıştırılmasıyla elde edilen, tatlı ve daha az yakıcı bir sostur. Salata soslarında sık kullanılır; hardallı bir sos örneği için hardal soslu salata tarifine bakabilirsiniz.
- Toz hardal: Öğütülmüş kuru tohumdur; suyla karıştırılarak sosa dönüştürülür ya da baharat olarak yemeklere eklenir.
Hardalın Türk mutfağındaki eski bir kullanımı da hardaliyedir. Trakya'ya özgü bu geleneksel içecek, üzüm suyunun ezilmiş hardal tohumu ve vişne yaprağıyla fermente edilmesiyle yapılır ve adını hardaldan alır.
Hardal ile zerdeçal aynı mı?
Hayır, aynı değiller. Hardal turpgiller familyasından (tohum bazlı), zerdeçal ise zencefilgiller familyasından (kök bazlı) farklı bitkilerdir. Renkleri (zerdeçal sarı-turuncu) ve tatları da farklıdır.
Toz Hardal Nasıl Hazırlanır, Hardal Nasıl Saklanır?
Hardalın yakıcılığı tohumda hazır bulunmaz; tohum ezilip suyla buluştuğunda içindeki bir enzimin tepkimeye girmesiyle oluşur. Bu yüzden toz hardaldan sos yaparken:
- Toz hardalı soğuk suyla karıştırın ve keskinliğin gelişmesi için 10-15 dakika bekletin.
- Sıcak su ya da en başta eklenen sirke enzimin çalışmasını yavaşlatır ve daha yumuşak bir hardal verir. Keskin bir sos istiyorsanız sirkeyi bekleme süresinden sonra ekleyin; sirke oluşan keskinliği sabitler.
Ağzı açılmış hazır hardal buzdolabında saklanmalıdır. Zamanla yakıcılığı azalır, rengi koyulaşabilir; bu yüzden kavanozun ağzını sıkıca kapatmak önemlidir. Hardal tohumu ve toz hardal ise ağzı kapalı bir kapta, serin ve kuru bir dolapta uzun süre aromasını korur. Mayonezle karıştırıldığında hardal, hardallı mayonezli brokoli salatası gibi soğuk mezelere de keskin bir tat katar.

