Türk mutfağında en çok kabak tatlısı, çorbası ve fırında közlemesiyle bilinir.
Bal Kabağı Nedir?
Bal kabağı adı, çoğunlukla Cucurbita moschata ve Cucurbita maxima türlerinden olan, kabuğu sert, eti koyu turuncu ve tatlı kış kabaklarına verilir. Anavatanı Amerika kıtasıdır; binlerce yıldır Meksika ve Orta Amerika'da yetiştirilir, Avrupa'ya 16. yüzyılda gelmiştir.
Bal kabağı, yazın taze olarak yenen ince kabuklu yeşil kabaktan farklıdır: tam olgunlaşınca hasat edilir, kabuğu sert ve yenmez, eti daha tatlı ve nişastalıdır.
Bal Kabağı Çeşitleri
- Yerli bal kabağı: İri, basık ya da yuvarlak, kabuğu turuncu veya yeşilimsi gri, eti koyu turuncudur. Kabak tatlısı en çok bununla yapılır.
- Butternut: Armut ya da şişe biçimli, açık bej kabuklu, eti tatlı ve cevizimsidir; çorba ve püre için idealdir.
- Hokkaido: Küçük, yuvarlak ve turuncu kabukludur; ince kabuğu pişince yumuşadığı için soyulmadan pişirilebilir.
- Spagetti kabağı: Sarı ve oval bir kış kabağıdır; pişince eti spagetti gibi ince tellere ayrılır.
Bal Kabağı Ne Zaman Çıkar?
Bal kabağı eylül sonundan kasıma kadar hasat edilir. En bol ve en ucuz olduğu dönem ekim-aralık arasıdır; kabuğu zedelenmemiş bütün kabaklar kış boyunca satılır.
Bal Kabağının Faydaları ve Besin Değeri
USDA verilerine göre 100 gram çiğ bal kabağı türüne göre 26-45 kcal'dir; yüzde 85-90'ı sudur. Turuncu rengini veren beta karoten bakımından çok zengindir: vücutta A vitaminine dönüşen beta karoten göz sağlığı ve bağışıklık için gereklidir. Bal kabağı ayrıca potasyum, C vitamini ve lif içerir.
- Düşük kalorili ve hacimlidir: Çorba ve yemeklere az kalori ile doygunluk katar.
- A vitamini kaynağıdır: Bir porsiyon pişmiş bal kabağı, günlük A vitamini ihtiyacının önemli bir kısmını karşılar.
- Lif içerir: Sindirim için yararlı lif sağlar.
Kabak tatlısı ise bol şekerle pişirildiği için bal kabağının kendisinden çok daha kalorilidir; tatlı olarak ölçülü tüketilmelidir.
Bal Kabağı Nasıl Soyulur?
Bal kabağının kabuğu sert olduğu için önce sabit durması sağlanmalıdır. Kabağı ortadan ikiye kesin, çekirdeklerini ve lifli kısmını kaşıkla alın, dilimleri kesim yüzü aşağı gelecek şekilde tahtaya koyup kabuğu keskin bir bıçakla yukarıdan aşağıya soyun. Daha kolay bir yol, kabağı kabuğuyla fırında pişirip yumuşayan etini kaşıkla ayırmaktır.
Bal Kabağı Nasıl Pişirilir?
- Fırında: Dilimleri zeytinyağı ve tuzla harmanlayıp 200 °C fırında kenarları kızarana kadar 30-40 dakika pişirin.
- Çorba: Soğan ve havuçla kavurup suyla pişirin, blenderdan geçirin. Tarif için balkabağı çorbası.
- Tatlı: Şekerle kendi suyunda pişirilip tahin ve cevizle servis edilir. Bal kabağıyla yapılan diğer tatlılar: balkabaklı muhallebi, balkabaklı şerbetli irmik tatlısı, balkabaklı kek.
- Püre ve yemek: Buharda ya da haşlanarak pişirilip püre yapılır; mercimek ve nohut yemeklerine, risottoya eklenir.
Çekirdekleri atmayın: yıkayıp kuruttuktan sonra fırında kavurarak kabak çekirdeği olarak yiyebilirsiniz.
Acı Bal Kabağı Yenir mi?
Hayır. Normalde tatlı olan bal kabağı belirgin biçimde acı geliyorsa yenmemelidir. Acılık, kabakgillerde bulunan kukurbitasin adlı bileşikten kaynaklanır ve mide bulantısı, kusma ve ishale yol açabilir. Pişirmek bu bileşiği yok etmez; acı kabağı atın.
Bal Kabağı Nasıl Saklanır?
Kesilmemiş bütün bal kabağı serin, kuru ve havadar bir yerde aylarca dayanır. Kesilmiş kabak streç filme sarılıp buzdolabında birkaç gün içinde kullanılmalıdır. Ayrıntılar için bal kabağı nasıl saklanır yazımıza bakabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
